ibonreads

Ang EDSA at ang Ekonomya: 25 taon pagkalipas

In Commentary, Filipino, IBON Features on February 25, 2011 at 2:59 am

24 Pebrero 2011 – Lumikha ang pagbangong 1986 People Power ng sandali ng pambansang pagkakaisa at internasyunal na kredibilidad na maaari sanang naging umpisa ng tunay na pag-unlad na pang-ekonomya. | Ni Sonny Africa | IBON Research Head

Lathalaing IBON – Ang anibersaryo ng unang People Power ay panahon upang pagmunihan ang kalagayan ng bansa 25 taon pagkalipas. Kung sa bagay, itinulak ang pagbangong 1986  People Power ng mithiin para sa demokrasyang pampulitika at pang-ekonomya. Sa usaping pulitikal, nagkalakas-loob ang mga Pilipino na labanan ang diktaduryang Marcos sa ilang taon ng determinadong pakikibaka ng mga Pilipinong aktibista. Sa usaping ekonomya, nakita ng mamamayan na umaasenso ang mabibilang-sa-daliring mga kroni at dayuhang iilan sa gitna ng disempleyo at malawakang kahirapan.

Gayunman, higit sa namamalas ng mga mata, nagkaroon ng kakatiting na pag-unlad patungo sa demokrasyang ito sa loob ng 25 taon.

Sa usaping pangkabuhayan, sapat na sana ang 25 taon upang makaangat ang ekonomya. Ang pagbabangong 1986 People Power ay lumikha ng sandali ng pambansang pagkakaisa at internasyunal na kredibilidad na maaari sanang naging umpisa ng tunay na pag-unlad pang-ekonomya.

Kagyat sanang naisagawa ang malawakang tunay na repormang agraryo habang nasa depensiba ang mga may-lupang pamilya laban sa rumaragasang kilusan ng mamamayan. Napakawalan sana nito ang agrikultural na potensyal ng bansa, napataas ang kita sa mga eryang rural at nabali ang gulugod ng kahirapang magbubukid. Naumpisahan sana ang programang industriyal na nagpreserba ng anumang lokal na pagmanupakturang mayroon at nagkumpas ng tuluy-tuloy na pag-unlad ng mga susi at estratehikong industriya. Nakansela sana ang mga utang-panlabas ng administrasyong Marcos at ang mga rekurso’y nakalagan upang ibuhos sa pambansang edukasyon, kalusugan, pabahay at imprastruktura.

Kahit 10 hanggang 15 taon ng progresibo at makabayang patakaran mula 1986 ay naging sapat n asana para umpisahan ang pagtatag ng solidong pang-ekonomyang pundasyon ng bansa. Kabaligtaran nito, 25 na taon ng limang administrasyon pagkatapos ng kay Marcos ang yumakap at nagpatupad ng mga patakarang free market ng neoliberal na globalisasyon – liberalisasyon ng kalakal at pamumuhunan, pribatisasyon at deregulasyon. Trinato ang pag-unlad ng ekonomya, dayuhang pamumuhunan at eksport bilang mga layunin imbes na mga paraan lamang tungo sa pag-unlad. Ang tubo at komersyo ay pinatampok samantalang ang responsibilidad ng Estado na maghatid ng tunay na panlipunan at pang-ekonomyang pag-unlad ay kinalimutan.

Ang 7.2% taunang paglago sa gross domestic product (GDP) noong 2010 at ang abereyds na 4.5% paglago sa panahon ng nakaraang administrasyong Arroyo mula 2001-2009 ay maituturing na mas mabilis kaysa abereyds na 3.9% paglago sa panahong 1986-1991 sa ilalim ng unang administrasyong Aquino. Mapapansing tumaas ang direktang dayuhang pamumuhunan (foreign direct investment o FDI) mula US$2.0 bilyon noong 1986 (katumbas ng 6.7% ng GDP) sa US$23.6 bilyon noong 2009 (14.5% ng GDP).

Ang halaga ng eksport ay umakyat mula sa katumbas ng 16.2% ng GDP noong 1986 sa abereyds na 46.1% ng GDP sa dekadang 200-2009.

Subalit nagkaroon din ng tumataas na kawalang-trabaho, paulit-ulit na malalang di-pagkakapantay-pantay at lumalaking bilang ng mahihirap sa gitna ng pagbagsak ng ekonomya. Ang tantos ng disempleyo na nag-abereyds ng 10.6% bago ang 6-taong panahon ng krisis ng 1981-1986 bago ang pagbangong People Power ay tumaas pa sa abereyds na 11% sa panahon ng 2005-2010, ayon sa pagtantsa ng IBON; ang pagtaas na ito ay napalamutian lamang ng kumbinyenteng pagbaluktot ng komputasyon ng upisyal na kawalang-trabaho noong 2005. Ang 2.6 milyong walang-trabahong Pilipino noong 1986 ay tumaas sa 4.4 milyon noong 2010.

Nananatili ang paulit-ulit na kalubhaan ng di-pagkakapantay-pantay. Noong 1985 ang pinakamataas na 20% ng mga pamilya ay nakakopo ng 52.1% ng pangkabuuang kita ng mga pamilya at iniwan ang 80% sa ilalim nito upang paghati-hatian ang natitirang 48.1%). Noon ding 2009, ang natitirang halaga ng 25 pinakamayayamang Pilipino lamang na US$21.4 bilyon (Php1,021 bilyon sa kasalukuyang palitan) ay katumbas ng pinagsama-samang taunang kita ng pinakamahihirap na 11.1 milyong pamilya ng bansa o may 55.4 milyong Pilipino (kinompyut sa abereyds na laki ng pamilyang may limang myembro) na Php1,029 bilyon.

Ang bilang ng mahihirap ay medyo mas mahirap ikumpara dahil nagkaroon ng di bababa sa dalawang pagpapalit sa metodolohiya para sa pagtantsa ng kahirapan sa bansa. Upisyal na nakapagbilang ang gubyerno ng 26.7 milyong mahihirap na Pilipino noong 1985 na tumaas sa 30.9 milyon noong 2000. Pinaliit ng istatistika ng sumunod na rebisyon sa metodolohiya ang tantsa noong 2000 sa 25.5 milyon na ayon sa parehong metodolohiya ay tumaas sa 28.5 milyon noong 2009. Subalit isa pang rebisyon ang istatistikal na nagpaliit sa upisyal na tantsa ng 2009 sa 23.1 milyon. Anu’t anuman, noong 2009 may anim sa sampung Pilipino ang nagtatangkang mabuhay sa kitang Php82 o higit pang maliit dito kada araw para sa kanilang mga gastusing para sa pagkain at di-pagkain.

Ang pagbulwak ng optimismo para sa pagbabago noong 1986 ay sinundan ng mga dekada ng napalipas na oportunidad. Nagkaroon din ng pagyabong ng optimism noong 2010 kasunod ng pagtatapos ng siyam-na-taong administrasyong Arroyo. Tunay ngang ang mga aral pang-ekonomya ay naroon upang matutunan at ang mga sumunod na dekada ay din na kailangan pang maging tulad ng dati. Sa ngayon ang optimismo ay nagmumula sa dumaraming bilang ng mga Pilipinong isinasabuhay ang People Power di lang sa mga sandali ng pag-aalsa kundi rin sa araw-araw at organisadong mga pakikibaka para sa tunay na pagbabagong panlipunan. Lathalaing IBON

  1. […] This post was mentioned on Twitter by Ibon Foundation, Ibon Foundation. Ibon Foundation said: Ang pagbulwak ng optimismo para sa pagbabago noong 1986 ay sinundan ng mga dekada ng napalipas na oportunidad. – http://wp.me/pGZso-6E […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: