ibonreads

Unang 100 araw: kakaunting palatandaan ng tunay na reporma

In Filipino, IBON Features on October 14, 2010 at 5:03 pm

Komentaryong IBON | 8 Oktubre 2010 | Kakaiba ang unang 100 araw ng anumang administrasyon – ito ang panahon ng transisyon mula sa lumang gubyerno, at ang bagong administrasyon ay nasa rurok ng kanyang optimismo, tiwala at popularidad. Lahat ito ay importanteng pampulitikang puhunan para sa reporma.

Anumang gawin nito sa unang 100 araw ay di masasabing pinal para sa nalalabing anim na taon at, tiyak, limitado lamang ang maaaring reyalistikong magawa sa napakaikling panahon. Gayunman, ang unang 100 araw ay naghahain ng mahalagang pasulyap sa karakter ng bagong administrasyon at malayo ang maaabot sa pag-establisa ng direksyon ng pamamahala.

Sa puntong ito, ang bagong administrasyong Aquino ay nagpapakita ng kakaunting palatandaan ng paninidigan at isang tunay na adyendang pang-reporma. Hindi nito nagamit ang unang 100 araw upang iestablisa ang anumang tunay na bwelo para sa pang-ekonomya at pampulitikang reporma na matagal nang kinakailangan ng bansa. Napapasinungalingan nito ang pangako para sa tunay na pagbabago.

Sa usapin ng pambansang patakarang pang-ekonomya, ang administrasyon ay dapat na sumipat para sa higit pang demokratikong resulta at mas nakakakabig na pag-unlad. Subalit may mga kulang sa pang-ekonomyang direksyon ng administrasyong Aquino; ang mapagpamahaging kayamanan at mga reporma sa yaman ay di pa nailalagay sa adyenda nito, at may kapansin-pansing mababang prayoridad para sa repormang agraryo. Masasabing ang Hacienda Luisita ang pinakamalaking napalampas na oportunidad ni Pang. Aquino para bigyang-diin ang sinseridad ng kanyang administrasyon na maghatid ng pagbabagong agraryo at panlipunang katarungan. Hindi pa rin ipinapatigil ng administrasyon ang mga paraang di-mapagpamahagi ng lupa tulad ng stock distribution option at patuloy na nagbibingi-bingihan sa hinaing ng mga magsasaka para sa tunay na repormang agraryo.

Ang ayudang US na $434 Millennium Challenge Corporation (MCC) para sa Pilipinas para labanan ang korapsyon at pinirmahan noong Sept. 23 sa US saksi si Aquino at Hillary Clinton ay nag-oobliga sa Pilipinas na tumupad sa mga partikular na palatandaan gaya ng bukas na pangangalakal, kalayaang pang-ekonomya, mabuting pamamahala, pagtaguyod sa karapatang-tao, at iba pa, upang patuloy na matanggap ang ayuda. Upang pumasa sa ayuda, ang mga tatanggap na bansa ay obligadong ipatupad ang neoliberal na patakarang neoliberal , pang-ekonomya at pampulitika tulad ng pagbukas ng ekonomya sa dayuhang kapital at pagbawas sa pangingialam ng gubyerno. Dapat maipaliwanag na ang ayudang MCC ay dumaan sa negosasyon at napag-usapan na noon pang panahon ng administrasyong Arroyo. Na upisyal itong pinirmahan sa ilalim ng administrasyong Aquino ay nagpapakitang naaaninag ng US ang bagong gubyerno bilang pagpapatuloy at pagpapalakas pa nga ng pambansang patakarang pang-ekonomya, pampulitika at pangmilitar na tumutulay sa adyenda ng US sa kapinsalaan ng soberanya ng Pilipinas. Higit pa, ang mga proyekto sa ilalim ng MCC ay pinupuna bilang bahagi ng kampanyang counterinsurgency, at gayo’y pinaiikli nang pilit ang proseso para maabot ang sustenable at pangmatagalang kapayapaan.

Higit na nakaaalarma ang deklarasyon ng administrasyon na hahabulin nito ang pinakamaraming posibleng free trade agreements kasama ibang bansa. Ang EU-RP trade deal at ang TransPacific Partnership kasama ang US. Sa kabila ng kanyang rekord sa pagboto laban sa unilateral na Japan-Philippine Economic Partnership Agreement (JPEPA) nang senador siya noong 2008, si Aquino ay nagtutulak ngayon ng mga kahalintulad at katunaya’y sa higit pang masahol na mga kasunduang pang-malayang kalakalan kasama ang ibang bansa. Halimbawa, ang kasunduang pangkalakal na EU-RP ay di maiiwasang “WTO+”  o may kaakibat na mga obligasyon na lagpas pa sa nagawa na ng bansa sa World Trade Organization (WTO). Dagdag rito, ang US ay gumawa na ng mga pagpapasaring sa pangangailangan para sa Charter Change (Cha Cha) kung seryoso ang Pilipinas sa pagtulak ng mga malayang pangkalakalang kasunduan o free trade deals.

Ang panukalang 2011 pambansang badyet ng gubyerno na kasalukuyang tinatalakay sa Kongreso ay nagpapakita ng kakulangan ng prayoridad para sa batayang pangangailangan ng mamamayan: may nakagugulat na kaltas sa mga badyet para sa kalusugan at edukasyon (laluna para sa mga state colleges and universities) at kakaunting alokasyon para sa pabahay at lokal na pamimili ng bigas. Kabaligtaran nito, naglaan ang sangay na ehekutibo ng malaking badyet para sa depensa at para rin pabuweluhin ang private-public partnerships (PPPs), na ipinangako ni Pang. Aquino sa kanyang talumpati ng pagsumpa ay magiging libre para sa gubyerno. At tulad ng sa nakaraang mga administrasyon, malaking bahagi ng panukalang pambansang badyet ay nakalaan para sa bayad-utang.

Sa binubuhay na tangkang pabilisin ang takbo ng pagpipinansya, konstruksyon at operasyon ng mga pundamental na imprastrukturang panggubyerno, ay pumirma sa Executive Order (EO) No. 8 upang hikayatin ang dayuhang pamumuhunan at bigyan sila ng garantisado at halos walang-hanggang oportunidad na tumubo mula sa imprastruktura ng bansa. Ang ipinamamalita subalit di naman bagong PPP ay bumabale-wala sa karanasan ng bansa kaugnay ng pribatisasyon. Kabilang sa iba pa, ang walang-patid na pagtaas sa mga bayarin gaya ng kuryente at tubig gayundin ang nakaambang pagtaas sa bayarin sa toll at pamasahe sa MRT/LRT ay mapapait na resulta ng mga nagdaan at kasalukuyang inisyatibang PPP.

Kahit na ipinangako nitong di na magpapataw ng bagong buwis, ang administrasyong Aquino ay nagtulak para sa karagdagang pabigat na buwis gaya ng sa pamamagitan ng koleksyon ng 12% VAT sa toll na pinapayagan sa batas sa reformed value-added tax (RVAT) na tinanggihang ipatupad ng gubyernong Arroyo. Ang ipinangangalandakan nitong paghabol sa mga umiiwas sa buwis, na diumano’y nakahuli na ng  malalaking maysala, ay umiiwas sa pagkumpronta sa pinakamalalaking lokal at dayuhang negosyo. Ang Commission on Audit (COA) halimbawa, kamakaila’y nagbunyag na ang malalaking dayuhang kumpanyang Shell at Chevron ay matagal nang hindi nagbabayad ng karampatang buwis mula sa mga operasyon nito sa Malampaya. Lahat ito ay nagpapakitang ang administrasyon ay patuloy na sumasandig sa regresibong pagbubuwis na di-makatarungang nagpapabigat sa mahihirap ng bansa habang umiiwas na buwisan ang mayayaman.

Imbes na pangmatagalan, produktibo, at sustenableng programang pampawi sa kahirapan, ipinagpapatuloy ni Aquino ang programang conditional cash transfers (CCT) ni Pang. Arroyo, na programang pamimigay at may tendensya lamang na palabuin ang mga tunay na dahilan sa likod ng kakulangan sa pagiging abot-kamay ng edukasyon at kalusugan at pangkalahatang kahirapan  ng mamamayan. Sa dulo, ang CCT ay pagsasayang ng rekurso, laluna dahil pinondohan ito ng dayuhang utang, na may interes ang kabayaran.

Huli sa lahat, ang ipinangangalandakang kontra-korapsyon na tindig ng administrasyong Aquino ay hinihintay pang magkabisa. Walang ramdam na determinasyon o pagturing na kagyat sa pagpapanagot kay dating Pang. Gloria Macapagal Arroyo sa naipong kaso ng korapsyon at pandaraya sa eleksyon ng kanyang administrasyon. Ang inaasahang kontra-korapsyong kampanya ay di rin nagpapakita sa paglikom ng kita ng administrasyon para sa darating na taon, na na nanatiling mahina.

Sa inabot ng pagtatasang ito, ang bagong administrasyon ay kinukulang pa sa paglikha ng mga kongkretong hakbang tungo sa tunay na pagbabago sa unang 100 buwan nito. Kayat napakakagyat ng pangangailangang agad na ipamalas ni Pang. Aquino ang pagtanaw niya para sa bansa, magprisinta ng kagawa-gawang programa para sa pag-unlad, at patunayang may kakayahan siyang pasunurin at pakilusin ang mamamayan ayon sa kanilang mga tunay na interes. #

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: